In een bestek betekent "soort" iets anders
Zoekt u op soorten PVC, dan krijgt u een indeling naar uiterlijk: plank of tegel, visgraat of recht, klikken of plakken. Dat zijn echte keuzes, maar het zijn keuzes over beeld en montage. Ze zeggen niets over wat de vloer kan verdragen.
In een bedrijfspand gaat het om iets anders, namelijk hoe de vloer is opgebouwd. Bestaat hij uit één laag materiaal, of uit meerdere lagen met een dessin ertussen? Dat ene gegeven bepaalt hoe de vloer slijt, of schade te herstellen is, hoe hij eruit kan zien en wat hij kost. Alle andere keuzes volgen daaruit.
Daarnaast bestaan er uitvoeringen voor één specifieke eis: vloeren die stroef blijven als er water op komt, vloeren die statische lading afvoeren en vloeren die contactgeluid dempen. Die kiest u niet op smaak maar op een getal uit een norm.
Homogeen: het dessin zit door de hele dikte
Homogeen vinyl is één laag materiaal, van boven tot onder hetzelfde. Er is geen bedrukte laag en dus ook geen aparte slijtlaag: de hele dikte ís de slijtlaag. De norm is EN ISO 10581, die het materiaal bovendien in drie types indeelt naar het aandeel bindmiddel, van meer dan 55 procent tot 25 procent. Hoe hoger dat aandeel, hoe soepeler en slijtvaster het materiaal.
Dat heeft twee praktische gevolgen. Beschadigingen zijn eruit te schuren in plaats van te vervangen, want eronder zit hetzelfde beeld. En de banen zijn aan elkaar te lassen tot een aaneengesloten vlak zonder naden, desgewenst met een holle plint omhoog langs de wand. Daarom ligt dit materiaal in operatiekamers, laboratoria en keukens.
De keerzijde is het uiterlijk en het onderhoud. Een houtlook bestaat hier niet, want het dessin komt uit het materiaal zelf en is dus altijd gevlamd of gespikkeld. En veel homogene vloeren vragen periodiek een behandeling om de toplaag op peil te houden. De aanschafprijs ligt bovendien hoger.
- Eén laag, geen print de hele dikte is slijtlaag, dus slijtage brengt geen ander beeld boven.
- Lasbaar tot een dicht vlak naden worden dichtgelast; met een holle plint loopt de vloer de wand op.
- Herstelbaar krassen en brandplekken zijn eruit te schuren of te polijsten.
- Beperkt dessin gevlamd of gespikkeld; een overtuigende houtlook zit er niet in.
Heterogeen: lagen, met de slijtlaag bovenop
Heterogeen vinyl bestaat uit meerdere lagen, meestal met een glasvliesversterking in het midden. Daarop zit een bedrukt dessin, en daarboven een transparante slijtlaag met nog een beschermende toplaag. De norm is EN ISO 10582, en het materiaal komt als tegel, als strook en op rol.
Omdat het dessin gedrukt wordt, kan het er uitzien zoals u wilt: eiken, beton, natuursteen, of een eigen huisstijlkleur. De glasvliesversterking houdt het materiaal maatvast, zodat het niet krimpt of uitzet onder temperatuurwisselingen. Dit is het materiaal dat in de meeste kantoren, scholen en hotels ligt.
Alles hangt hier aan de slijtlaag, want dat is de enige laag die slijtage opvangt. Is hij door, dan komt de print bloot te liggen en is er geen herstel meer mogelijk; dan vervangt u. Hoeveel jaar dat scheelt, staat in het artikel over de levensduur van een PVC-vloer.
Twee vloeren die identiek ogen kunnen een factor twee schelen. Het dessin zegt niets over de kwaliteit, want dat is gedrukt. Vergelijk op de dikte van de slijtlaag en op de gebruiksklasse, en vraag ze zone voor zone uit. Eén getal voor een heel gebouw zegt niets.
Welke van de twee past waar
De keuze gaat zelden over prijs alleen. Hij gaat over de vraag of er gelast moet worden tot een dicht vlak, of het dessin vrij moet zijn, en of u over tien jaar wilt kunnen herstellen in plaats van vervangen.
In veel panden liggen ze naast elkaar, en dat is geen compromis maar een bewuste indeling per zone. In een ziekenhuis bijvoorbeeld homogeen in de behandelruimte en heterogeen op de patiëntenkamer, op één kleurbeeld afgestemd met vlakke overgangen ertussen.
| Criterium | Homogeen vinylEN ISO 10581, één laag | Heterogeen vinylEN ISO 10582, meerdere lagen |
|---|---|---|
| Waar het beeld vandaan komt | Uit het materiaal zelf | Gedrukt, dus vrij te kiezen |
| Slijtlaag | De hele dikte | Alleen de toplaag |
| Herstel bij beschadiging | Uitschuren of polijsten | Tegel vervangen of niets |
| Naden | Te lassen tot een dicht vlak | Te lassen, meestal niet nodig |
| Periodiek onderhoud | Vaak een toplaagbehandeling | Reinigen volgens voorschrift |
| Waar het meestal ligt | Zorg, laboratorium, keuken | Kantoor, school, hotel |
Uitvoeringen voor één specifieke eis
Boven op die twee bestaan er uitvoeringen die één eigenschap toevoegen. Veiligheidsvinyl heeft korrels in het materiaal die het blijvend stroef houden, ook als er water op staat. De norm daarvoor is EN 13845, en de stroefheid wordt uitgedrukt in een R-klasse volgens DIN 51130: R11 staat voor ongeveer 19 tot 27 graden hellingshoek op de beproevingshelling, en dat is de klasse voor spoelzones en natte werkruimtes.
Die stroefheid heeft een prijs in het gebruik. Een vloer met korrels is lastiger schoon te houden dan een gladde, dus kies hem per zone en niet voor een hele verdieping. Voor een gang of kantoortuin levert hij alleen schoonmaakwerk op.
Daarnaast is er geleidend vinyl, dat statische lading afvoert en waarvan de weerstand wordt gemeten volgens EN 1081; daarover gaat de pagina over ESD-vloeren. En er is akoestisch vinyl met een schuimrug, dat contactgeluid naar de ruimte eronder dempt. Let bij dat laatste op de combinatie met vloerverwarming, want zo'n rug kost warmtebudget.
- Veiligheidsvinyl EN 13845, met een R-klasse volgens DIN 51130. Per zone kiezen, niet per verdieping.
- Geleidend vinyl weerstand volgens EN 1081, waar apparatuur of statische lading een rol speelt.
- Akoestisch vinyl schuimrug tegen contactgeluid; toets vooraf of vloerverwarming het toelaat.
Hoe u het terugleest in een offerte
Een offerte noemt meestal een merknaam, een dessin en een prijs per vierkante meter. Daar is niet uit op te maken wat u krijgt. De normaanduiding staat wel in het technisch blad, en dat is één vraag per offerte.
Vraag naar de norm, de gebruiksklasse en de slijtlaag, en vraag ze per zone. Dan vergelijkt u twee voorstellen op dezelfde gegevens in plaats van op het plaatje. Hoe de verschillende materialen zich verder tot elkaar verhouden, van linoleum tot gietvloer, en wat een PVC-projectvloer in uw situatie kost, bespreken wij bij de inmeting.
- Welke norm EN ISO 10581 voor homogeen, EN ISO 10582 voor heterogeen.
- Welke gebruiksklasse per zone, volgens NEN-EN-ISO 10874.
- Hoe dik is de slijtlaag bij heterogeen het getal dat de levensduur bepaalt.
- Is er een bijzondere uitvoering nodig antislip, geleidend of akoestisch, en waar precies.
Vraag reservemateriaal mee. Dessins verdwijnen uit het assortiment, en materiaal uit een nieuwe partij heeft bijna nooit precies dezelfde kleur. Een paar vierkante meter op de plank scheelt later een hele zone vervangen.
Beslisboom: homogeen of heterogeen?
Vier vragen die de keuze in de meeste projecten al beslissen. Eén keer ja op de eerste twee wijst richting homogeen.
Moet de vloer een dicht vlak vormen, zonder naden waar iets in kan trekken?
Dan homogeen. De banen worden aan elkaar gelast en kunnen met een holle plint de wand op, zodat er geen aansluiting overblijft. Dat is de reden dat het in operatiekamers en laboratoria ligt.
Wilt u over tien jaar kunnen herstellen in plaats van vervangen?
Ook dan homogeen: krassen en brandplekken zijn eruit te schuren omdat eronder hetzelfde beeld zit. Bij heterogeen vervangt u de tegel, of de hele zone als het dessin uit het assortiment is.
Moet het er uitzien als hout, beton of natuursteen?
Dan heterogeen. Het dessin is gedrukt, dus vrijwel elk uiterlijk kan. Bij homogeen komt het beeld uit het materiaal en blijft het gevlamd of gespikkeld.
Is er een zone die nat wordt of waar statische lading speelt?
Dan komt daar een bijzondere uitvoering, los van de keuze hierboven: veiligheidsvinyl volgens EN 13845 met een R-klasse, of een geleidende vloer met een gemeten weerstand volgens EN 1081.
